‘Ik ben een altijd-lezer’
Zo typeert Addie Meindertsma (71 jaar, woonachtig in Amsterdam) zichzelf. Als iemand die, als hij één kunstvorm moet kiezen uit de diversiteit van literatuur, toneel, film, en theater, altijd zal kiezen voor het boek. ‘Ik zou het lezen niet kunnen missen!’ Dat bleek tijdens het interview. Het regende titels.
Wat lees je op dit moment?
Twijfelwond van Julien Staartjes. Ik zag dit boek in de bioscoop in een reclameboodschap voorbijkomen. Staartjes is een jonge schrijver. Dit debuut gaat over twee jonge mannen die vastlopen in hun ambities. Hoe ze in het leven staan, wat hun daarin overkomt. Literatuur die de realiteit van de generatie na mij scherp neerzet.
Een titel die ik zeker wil noemen is Een zomer in Venetië van de Poolse schrijver Wlodzimierz Odojewski. Ik heb dit boek verscheidene keren aan anderen gegeven. Het is verrassend mooi. Een jongetje staat in 1939 op het punt om met vakantie naar Venetië te gaan als de oorlog uitbreekt. Noodgedwongen brengt hij die door bij een tante die samen met hem Venetië nabouwt in de kelder van haar huis. De jongen heeft later nooit meer behoefte om naar Venetië te gaan. Het zou een inbreuk zijn op de herinnering aan die belangrijke periode uit zijn jeugd.
Hoe kom je aan interessante titels?
Ik wandel regelmatig met een voormalige collega door het Vondelpark in Amsterdam. We hebben dan allebei een lijstje bij ons met daarop de titels van de boeken die we sinds onze vorige ontmoeting hebben gelezen. We delen ook onze ideeën over mooie taal, over een boeiend of verrassend plot in een boek of over mooie stijlvondsten.
Neem het boek Er is geen daar daar van Tommy Orange, een geboren amerikaan die laat zien hoe ook jonge ‘native’ landgenoten worstelen met de samenleving. Ondanks allerlei subsidies die integratie zouden moeten bevorderen, gebeurt dit maar moeizaam. In dit boek wordt een jongere, heus geen lieverdje, neergeschoten. Die gebeurtenis leidt hem op dat moment terug naar de keuken van zijn moeder. Zo krijg je als lezer compassie met die jongen. Een prachtige stijlvondst van Orange!
In mijn persoonlijke top 10 staat ook Stenen van de rivier van Ursula Hegi over hoe gewone Duitse burgers de Tweede Wereldoorlog beleefden. Ook mooi: Grijze bijen van Andrej Koerkov, een verhaal dat speelt in de Donbas. Het geeft je een goed beeld van wat daar al lange tijd allemaal gaande is. Je merkt, ik houd van romans die gaan over de samenleving.
Heel mooi vond ik Een haas in huis van Chloe Dalton over een vrouw die een haas in huis neemt. Net als zij een solitair levend dier. Die twee gaan een nauwe band met elkaar aan. Het beestje leert haar hoe ze met dingen kan omgaan en hoe mooi de natuur is.
De titels die je noemt zijn allemaal vertaald werk. Lees je ook oorspronkelijk Nederlandse romans?
Ja hoor, zeker wel. Narcis van Judith Fanto, ook een mooi verhaal. En van Griet Op de Beek, Vele hemels boven de zevende. Je kunt tijdens het lezen merken dat de schrijfster uit de theaterwereld komt. Wel jammer dat het zo droevig eindigt! Dat had van mij anders gemogen.
Ik ben nooit een Reve-fan geweest maar kom soms toch hele mooie zinnen tegen. Eentje die ik direct kon onthouden is: ‘Teveel groente en te weinig aardappelen eet niet lekker voor een man.’ Een prachtige zin!
Philip Dröge, De Tawl. Over een man die in de VS op de fiets vanuit New York naar het westen trekt op zoek naar al die plekken waar nog iets terug te vinden is van de Nederlandse taal. Vooral via de kerken bleef de moedertaal van Nederlandse immigranten levend. Ook nu nog kom je er Nederlandse sprekende Amerikanen tegen. Dröge heeft dat op een boeiende manier in kaart gebracht.
Zijn er schrijvers van wie je alles zou willen lezen?
Zoals ik al vertelde vond ik Een zomer in Venetië van Odojewski een mooi boek, maar toen ik ander werk van hem ging lezen, viel me dat tegen. Je waardering voor één boek van een schrijver betekent niet dat je gelijk alles van hem of haar mooi vind.
Vroeger was ik een grote fan van Leon de Winter. Ik las toen alles van hem. Tegenwoordig niet meer.
John Irving was met De wereld volgens Garp echt vernieuwend, maar zijn latere werk heeft dat vernieuwende veel minder.
Daar staat dan weer Ian McEwan tegenover. Van hem is elk boek de moeite waard. In Wat we kunnen weten vond ik de situatie in het Lake District erg herkenbaar. Lessen heb ik samen met de buurman gelezen – grappig, dat geeft gelijk een band! Samen lezen met anderen – ik kan het aanraden.
Ik ben ook een fan van Adriaan van Dis. Eigenlijk vind ik alles van hem de moeite waard.
Nog niet zo lang geleden begon ik in Klop op de deur van Ina Boudier Bakker, een al wat ouder werk dus. Daar ben ik een eind in gekomen, maar heb het nu toch weggelegd. Ik kreeg behoefte aan een andere stijl. Ik had het gevoel dat haar stijl erg beïnvloed is door de zinsbouw van de Franse taal. Het boek leert je dat er, om met Prediker te spreken, in feite tegenwoordig niets nieuws onder de zon is. Het lijkt alsof er altijd al mensen werden geprest om dingen tegen hun wil te moeten doen. Vaak is de realiteit hard.
Nu we het toch over de harde realiteit hebben: Raymond Carver schreef in Een kleine weldaad een hele serie heel korte verhalen over mensen die het bepaald niet getroffen hebben in het leven. Carver verstaat de kunst om met heel weinig woorden een heel levensdrama neer te zetten. Dat doet hij heel knap.
Welke boek zou je willen redden als je huis in brand staat?
Geen. Ik lees zelden tot nooit een boek voor de tweede keer. Ik zal daarom geen enkel boek meenemen.
