De kroon met twee pieken
Guido van Heulendonk, een Vlaams auteur, ik kende hem niet. Terwijl hij toch al een heel behoorlijk oeuvre op zijn naam heeft staan. Tot NRC zijn laatste roman, De kroon met twee pieken, als ‘e-book van de maand’ juli beschikbaar stelde voor de abonnees van de krant. En dat zijn wij. Het werd een meer dan aangename kennismaking!
Vaste bezoekers van deze site over leesplezier weten dat ik graag vertel waarom een boek me leesplezier bezorgd heeft, meer dan het samenvatten of uitgebreid bespreken van de inhoud. Welnu, De kroon met twee pieken leverde me om verschillende redenen veel leesgenot.
Allereerst om de sprankelende stijl, de soepele taal, de lekkere verteltrant, het ritme van de zinnen, de regelmatig licht ironische ondertoon, de prettige vergelijkingen en rake beeldspraken. De auteur heeft zichtbaar genoegen in zijn schrijfarbeid – sterker nog, er waren alinea’s (of delen daarvan) dat ik dacht ‘nu gaat het schrijfplezier met je op de loop. Maathouden, Guido!’
Dan heb ik het nog niet gehad over de wijze van openen van een hoofdstuk. Verschillende keren gaat dat met de woorden ‘En het gebeurde dat (volgt jaartal).’ Het deed me denken aan de bijbelse formulering ‘En het geschiedde (in die dagen) dat …’
En dan heb ik het nog niet gehad over de structuur, de wijze waarop Van Heulendonk zijn verhaal opbouwt.
Maar eerste toch even een paar woorden over de inhoud, het verhaal.
De hoofdpersoon, Werner Vrysoone, ambtenaar in een provinciestadje, heeft twee dochters: Hedda, de bonusdochter van zijn vrouw Conny Bruynzele en Paulien, hun gezamenlijke dochter.
We volgen eerst zijn jeugd bij de scouts, zijn vrienden uit die tijd, daarna zijn relatie met Conny en, na haar ongelukkige dood, met Mary Jane.
Die twee dochters zijn heel verschillend. Hedda vertrekt op enig moment, bevangen als ze is door een sterk religieus besef dat haar leven wordt geleid. Ze haalt de brug naar het ouderlijk huis definitief op, in weerwil van pogingen tot contact door haar ouders.
Paulien gaat richting het toneel en wordt na een aantal magere jaren een gevierd actrice. Dit vooral dankzij haar monoloog “Provocatus’, een terugblik op haar jeugd. Afijn, dit stuk leidt tot een tijdelijke breuk met haar vader. Later komt het weer goed. Ze gaan dan samen naar de VS waar het zelfs lukt om een concert bij te wonen van de dan al lang op een zijspoor geraakte topgitarist Peter Green, oprichter van Fleetwood Mac en componist van wereldhit Albatross.
Terwijl Conny politieke ambities heeft en ironisch ook wel een salon-ecoloog wordt genoemd, eindigt de roman met het ecologisch activisme van Paulien die dan haar toneelcarrière achter zich heeft gelaten.
Er zitten heel veel interessante lijntjes in de roman verknoopt.
Ik denk aan de rol van de sage over het ‘bergmonster’ dat volgens een indianenstam allerlei mensen de dood in drijft en de parallellen met het eigentijdse gebeuren.
Ik denk aan de ‘biografie’ van Werners jeugdvriend Rafael, de wegloper, de crimineel met dubieuze politieke keuzes.
Ik denk aan de lethargie van Werner, de man zonder eigenschappen, de meebeweger die daardoor wel in staat is de lokale politieke slangenkuil een carrièrelang te omzeilen. Hij, die zelfs niet in staat tot het kiezen van een hobby, en toch (wat mij betreft) innemende man, niet in de laatste plaats om zijn rol als vader, hoe triest ook voor Paulien als dementie hem parten speelt.
Ik denk ook aan het eerbetoon aan Peter Green, de topgitarist die ik leerde kennen toen hij meewerkte aan een aantal nummers op de LP ‘So many roads’ uit 1968 van John Mayall And The Bluesbreakers.
Terug naar die onconventionele structuur.
Ik zou die willen omschrijven als een puzzel met allerlei stukjes die sterk van elkaar verschillen en elk een eigen kleur of tekening hebben. Het boek is opgebouwd uit een grote serie relatief korte hoofdstukken met steeds een ander perspectief op het verhaal. Nu eens is het een brief van de ene personage, dan weer een artikel uit de krant of een interview met een ander, dagboekaantekeningen, en zo meer. Kortom een collage van fragmenten met bovendien allerlei sprongen heen en terug in de tijd die samen het complete, boeiende en soms pijnlijke verhaal vertellen.
Warm aanbevolen!
Guido van Heulendonk, De kroon met twee pieken. Roman. Amsterdam/Antwerpen: Uitgeverij De arbeiderspers 2024, 258 paria’s e-bookversie.
